گیمرها نه بیمارند؛ گاهی حتی سلامت روان قویتری نشان میدهند
یک مطالعه جدید نشان میدهد که گیمرها در جنبههای کلیدی روانشناختی مانند تنظیم هیجان، روابط بینفردی و مکانیسمهای دفاعی، تفاوتی با غیرگیمرها ندارند و حتی در برخی حوزهها عملکرد بهتری دارند. این پژوهش کلیشههای منفی درباره بازیهای ویدئویی را به چالش میکشد و بر مزایای احتمالی آن تأکید میکند.
باور عمومی اغلب بازیهای ویدئویی را به عنوان عاملی برای مشکلات روانی مانند اعتیاد، انزوا یا ضعف در کنترل احساسات معرفی میکند. اما یک پژوهش اخیر منتشرشده در مجله Psychological Reports، این دیدگاه را زیر سؤال میبرد. این مطالعه نشان میدهد که افرادی که به طور منظم بازی میکنند (گیمرها)، نه تنها از نظر روانی ناسالم نیستند، بلکه در برخی جنبههای روانشناختی ممکن است حتی برتری داشته باشند. بحث عمومی درباره گیمینگ معمولاً بین دو دیدگاه افراطی نوسان دارد: یا مضر و اعتیادآور، یا مفید و سرگرمکننده. با این حال، تحقیقات کمی به بررسی تأثیر بازی بر ساختار عمیق شخصیت، مکانیسمهای دفاعی و روابط هیجانی پرداختهاند.
فهرست عناوین
انگیزه پژوهش: پر کردن خلأهای علمی
نویسندگان این مطالعه به دنبال پاسخ به این سؤال بودند که آیا گیمینگ منظم با تفاوتهای اساسی در کارکرد روانشناختی مرتبط است یا خیر. اکین امیرال، نویسنده اصلی و استادیار روانشناسی بالینی در دانشگاه علوم سلامت استانبول، توضیح میدهد که تجربه شخصی او با دوستان و دانشجویان گیمر، او را به این تحقیق سوق داد. او میگوید: «به عنوان یک روانشناس با رویکرد روانتحلیلی، کنجکاو بودم بدانم آیا زمان زیاد صرفشده در بازیهای آنلاین مانند MMORPGها، ناشی از مشکلات عمیق روانی است یا نه.» این پژوهش بر جنبههای بالینی تمرکز دارد و نه فقط مزایا یا معایب بازی، بلکه ساختار شخصیت گیمرها را با غیرگیمرها مقایسه میکند.
روششناسی: شرکتکنندگان و ابزارهای ارزیابی
این تحقیق روی ۷۶۲ نفر بین ۱۸ تا ۴۴ سال انجام شد؛ ۳۴۵ گیمر (کسانی که حداقل هشت ساعت در هفته بازی میکنند و آن را بخشی مهم از زندگیشان میدانند) و ۴۰۷ غیرگیمر. برای ارزیابی، از پرسشنامههای معتبر استفاده شد که اختلالات شخصیت (بر اساس DSM)، دشواریهای تنظیم هیجان، مکانیسمهای دفاعی و روابط ابژهای (چگونگی تعامل هیجانی با دیگران) را سنجیدند. میانگین سنی گیمرها کمی بالاتر بود، که در تحلیلها کنترل شد.
یافتههای کلیدی: تفاوتهای جزئی در ویژگیهای شخصیت
تحلیل اولیه نشان داد غیرگیمرها نمرات بالاتری در ویژگیهای پارانوئید، نمایشی، خودشیفته، اجتنابی و وابسته داشتند، در حالی که گیمرها در ویژگیهای ضداجتماعی و اسکیزوتایپی کمی بالاتر بودند. اما پس از کنترل سن، تنها تفاوتهای معنادار در ویژگیهای ضداجتماعی و اسکیزوتایپی (برای گیمرها) و اجتنابی و وابسته (برای غیرگیمرها) باقی ماند. این تفاوتها کوچک بودند و نباید بیش از حد تفسیر شوند، زیرا سن میتواند نقش مهمی در کاهش برخی ویژگیها مانند تکانشگری ایفا کند.
در حوزه روابط ابژهای – که اساس رشد روانی سالم است – هیچ تفاوتی بین دو گروه دیده نشد. این یافته شگفتانگیز بود، زیرا انتظار میرفت زمان زیاد گیمینگ بر روابط هیجانی تأثیر بگذارد، اما نتایج خلاف آن را نشان داد.
مکانیسمهای دفاعی: برتری گیمرها در راهبردهای پخته
گیمرها گزارش دادند که بیشتر از مکانیسمهای دفاعی پخته مانند شوخطبعی، والایش و پیشبینی استفاده میکنند، در حالی که غیرگیمرها به دفاعهای نوروتیک (مانند سرکوب) تمایل بیشتری داشتند. دفاعهای نابالغ (مانند انکار) در هر دو گروه مشابه بود. پژوهشگران پیشنهاد میکنند که چالشهای شناختی و اجتماعی بازیها، مانند کار تیمی در محیطهای آنلاین، به توسعه راهبردهای مقابلهای بهتر کمک میکند.
تنظیم هیجان: بدون تفاوت معنادار
گیمرها در ابتدا دشواری کمتری در تنظیم هیجان نشان دادند، اما این تفاوت پس از کنترل سن ناپدید شد. این با روند طبیعی بهبود تنظیم هیجان در بزرگسالی همخوانی دارد و نشان میدهد گیمینگ ذاتاً باعث اختلال در این حوزه نیست.
محدودیتها و پیشنهادهای آینده
این مطالعه محدودیتهایی مانند عدم توازن جنسیتی (گیمرها عمدتاً مرد بودند) و دستهبندی بر اساس گزارش شخصی دارد. تحقیقات آینده باید نمونههای متنوعتری داشته باشند، ژانرهای مختلف بازی را بررسی کنند و از طراحی طولی برای درک روابط علت و معلولی استفاده نمایند. امیرال تأکید میکند که یافتهها بیشتر برای گیمرهای سنگین در سبکهای MMORPG و FPS صدق میکند، نه بازیکنان casual.
