غذاهای چرب چگونه خطر سکته را افزایش میدهند؟
رژیمهای غذایی سرشار از چربی نهتنها به سلامت قلب آسیب میرسانند، بلکه با تقویت رشد باکتریهای مضر در روده، خطر تشکیل لختههای خونی و در نتیجه سکته را افزایش میدهند. پژوهشهای جدید نشان دادهاند که یک نوع چربی تولیدشده توسط باکتریهای روده میتواند فرآیند لختهسازی خون را تشدید کند. اما خبر خوش این است که یک ترکیب طبیعی موجود در میوههایی مانند پرتقال میتواند این اثر خطرناک را خنثی کند.
فهرست عناوین
ارتباط میکروبیوم روده و بیماریهای قلبی-عروقی
تحقیقات مشترک پروفسور لای رن از موسسه جانورشناسی کونمینگ آکادمی علوم چین و پروفسور نی هییو از دانشگاه تورنتو، ارتباط جدیدی بین میکروبیوم روده و افزایش خطر ترومبوز (تشکیل لخته خون در رگها) در بیماریهای قلبی-عروقی کشف کردهاند. ترومبوز زمانی رخ میدهد که لخته خون جریان طبیعی خون را در رگها مختل کند، وضعیتی که میتواند به سکته یا دیگر مشکلات جدی منجر شود.
مطالعات پیشین نشان دادهاند که میکروبیوم روده، یعنی مجموعه باکتریهای موجود در دستگاه گوارش، نقش مهمی در سلامت قلب و عروق ایفا میکند. رژیم غذایی، بهویژه مصرف چربیها، بهطور مستقیم بر ترکیب و عملکرد این میکروبیوم اثر میگذارد.
نقش اسید پالمیتیک در لختهسازی خون
در این مطالعه، پژوهشگران متوجه شدند که بیماران مبتلا به بیماریهای قلبی-عروقی سطوح بالاتری از اسید پالمیتیک (PA) در خون خود دارند. این اسید چرب، که عمدتاً از رژیم غذایی پرچرب یا تولید داخلی بدن به دست میآید، با افزایش خطر بیماریهای قلبی-عروقی مرتبط است. همچنین، در این بیماران، میزان باکتریای به نام باکتروئید تتایوتائومیکرون (BT) حدود ۲.۱۸ برابر بیشتر از افراد سالم بود.
اسید پالمیتیک با مهار پروتئین C فعالشده (APC)، که یک عامل کلیدی در جلوگیری از لخته شدن خون است، تمایل خون به تشکیل لخته را افزایش میدهد. علاوه بر این، این اسید چرب پلاکتهای خونی را فعال میکند، که میتواند به تشکیل لختههای خطرناک منجر شود. این اثرات در آزمایشهای انجامشده روی موشها نیز تأیید شد.
نقش باکتری رودهای BT در افزایش خطر
پژوهشگران با بررسی متابولیتهای باکتری BT دریافتند که این باکتری قادر به تولید اسید پالمیتیک در محیط آزمایشگاهی است. در آزمایشهای حیوانی، موشهایی که این باکتری به روده آنها معرفی شده بود، سطوح بالاتری از اسید پالمیتیک در پلاسمای خونشان نشان دادند و دچار وضعیت هایپرکوآگولابل (تمایل بیشازحد به لخته شدن خون) شدند. این یافته نقش مستقیم این باکتری رودهای را در افزایش خطر ترومبوز تأیید میکند.
رژیمهای غذایی پرچرب، با تغییر ترکیب میکروبیوم روده، باعث افزایش حضور باکتری BT میشوند. این تغییر منجر به تولید بیشتر اسید پالمیتیک و در نتیجه افزایش خطر لخته شدن خون میشود.
هسپریدین: راهحلی طبیعی برای کاهش خطر
یکی از یافتههای امیدوارکننده این پژوهش، نقش هسپریدین، یک فلاونوئید طبیعی موجود در مرکباتی مانند پرتقال، است. هسپریدین میتواند با جلوگیری از اتصال اسید پالمیتیک به پروتئین C فعالشده، اثر لختهسازی این اسید چرب را خنثی کند. این ترکیب گیاهی، که به وفور در دسترس و مقرونبهصرفه است، مکانیسم جدیدی برای محافظت در برابر ترومبوز ارائه میدهد.
این مطالعه، که نتایج آن در مجله Cell Reports Medicine منتشر شده، بر اهمیت رژیم غذایی در سلامت قلب و عروق تأکید میکند و راههای جدیدی برای پیشگیری از بیماریهای مرتبط با لخته شدن خون پیشنهاد میدهد.
چگونه میتوان خطر را کاهش داد؟
این پژوهش نشان میدهد که کاهش مصرف غذاهای پرچرب و افزایش مصرف مواد غذایی حاوی ترکیبات مفید مانند هسپریدین، مانند مرکبات، میتواند به حفظ تعادل میکروبیوم روده و کاهش خطر بیماریهای قلبی-عروقی کمک کند. افزودن میوههایی مانند پرتقال به رژیم غذایی روزانه نهتنها خوشمزه است، بلکه میتواند بهعنوان یک اقدام پیشگیرانه در برابر مشکلات قلبی عمل کند.
